Wielu ogrodników kojarzy sadzenie z wiosną, a tymczasem jesień jest dla większości roślin ogrodowych równie dobra, a często lepsza. Gleba jest jeszcze ciepła, deszczu jest więcej, a rośliny nie tracą sił na wzrost liści — mogą skupić się na korzeniach. Wiosną ruszają wcześniej i mocniej niż te posadzone w kwietniu.
Dlaczego warto sadzić jesienią
- ciepła gleba i wilgoć — korzenie rosną jeszcze długo po tym, jak liście opadną,
- mniej podlewania — jesienne deszcze robią to za nas,
- większy wybór i niższe ceny — to sezon drzewek i krzewów z gołym korzeniem,
- cebule kwiatów wiosennych po prostu muszą przejść zimę w ziemi.
Co i kiedy sadzić — tabela
| Rośliny | Najlepszy termin | Uwagi |
|---|---|---|
| Iglaki i zimozielone krzewy | wrzesień – początek października | muszą się ukorzenić przed mrozem, bo zimą parują wodą |
| Byliny (sadzenie i dzielenie) | wrzesień – początek października | np. funkie, liliowce, floksy, rudbekie |
| Cebule kwiatów wiosennych | wrzesień – listopad | tulipany najlepiej w październiku i listopadzie |
| Drzewa i krzewy owocowe z gołym korzeniem | październik – listopad | po opadnięciu liści, do zamarznięcia gleby |
| Krzewy jagodowe (porzeczki, agrest, maliny) | październik – listopad | dobrze przyjmują się jesienią |
| Żywopłoty liściaste z gołym korzeniem | październik – listopad | np. grab, buk, ligustr |
| Róże z gołym korzeniem | październik – listopad | na zimę kopczykujemy je ziemią |
Drzewa i krzewy owocowe
Jabłonie, grusze, śliwy i wiśnie z gołym korzeniem najlepiej sadzić od października do listopada. Wyjątkiem są brzoskwinie i morele, które są wrażliwe na mróz — je lepiej posadzić wiosną. Dokładną instrukcję ze schematem znajdziesz w poradniku Sadzenie drzewek owocowych jesienią krok po kroku.
Jesień to też dobry czas na krzewy jagodowe: porzeczki, agrest, maliny czy borówki. Posadzone teraz, wiosną szybko się rozrastają.
Krzewy ozdobne i żywopłoty
Liściaste krzewy ozdobne i sadzonki na żywopłot (grab, buk, ligustr, berberys) sadzi się jesienią tak samo jak drzewa owocowe — po opadnięciu liści. Iglaki i krzewy zimozielone (tuje, cisy, bukszpany, różaneczniki) sadź wcześniej, najlepiej we wrześniu. Zimą ich liście i igły nadal odparowują wodę, więc przed mrozami muszą mieć już ukorzeniony system korzeniowy.
Wskazówka: iglaki posadzone jesienią obficie podlej przed zamarznięciem ziemi. Częstą przyczyną ich zimowego brązowienia jest nie mróz, lecz susza fizjologiczna.
Byliny
Wrzesień i początek października to czas sadzenia i dzielenia bylin kwitnących wiosną i latem. Duże, przerośnięte kępy (np. funkie, liliowce, floksy) można wykopać, podzielić szpadlem i posadzić w nowych miejscach. Byliny kwitnące jesienią, jak astry, lepiej dzielić wiosną.
Cebule kwiatów wiosennych
Tulipany, narcyzy, hiacynty, krokusy, szafirki czy czosnki ozdobne sadzimy jesienią, żeby zakwitły wiosną. Cebule sadzi się na głębokość 2–3 ich wysokości. Terminy, głębokości i schemat znajdziesz w poradniku Sadzenie tulipanów i innych cebul jesienią.
Uwaga: cebule tulipanów i narcyzów są trujące dla psów i kotów — przechowuj je przed sadzeniem w miejscu niedostępnym dla zwierząt.
Czego nie sadzić jesienią
- roślin wrażliwych na mróz — brzoskwiń, moreli, niektórych bylin i krzewów z cieplejszych stref,
- roślin w pełnym wzroście z pojemników po połowie listopada — nie zdążą się ukorzenić,
- w zamarzniętą lub rozmokłą ziemię — lepiej przechować rośliny i poczekać.
Wszystkie prace na ten miesiąc zebraliśmy w kalendarzu ogrodnika na październik.
