Zima to dla roślin domowych najtrudniejsza pora roku. Dni są krótkie, światła jest mało, a kaloryfery wysuszają powietrze. Większość roślin rośnie wtedy wolniej albo odpoczywa, więc potrzebuje innej pielęgnacji niż latem. Najczęstszy zimowy błąd? Podlewanie „jak zawsze”.
Podlewanie zimą — mniej znaczy lepiej
Roślina, która mało rośnie, zużywa mniej wody. Mokre, chłodne podłoże to prosta droga do gnicia korzeni, dlatego zimą podlewaj dopiero wtedy, gdy ziemia w doniczce wyraźnie przeschnie. U wielu roślin oznacza to podlewanie rzadziej niż raz w tygodniu, a u niektórych — nawet co dwa tygodnie.
- sprawdzaj wilgotność palcem na głębokość 2–3 cm — jeśli ziemia jest wilgotna, poczekaj,
- używaj wody w temperaturze pokojowej, najlepiej odstanej przez kilka godzin albo deszczówki,
- wylewaj wodę, która zebrała się w podstawce,
- rośliny kwitnące zimą (np. storczyki, cyklameny, kalanchoe, azalie) potrzebują wody częściej niż rośliny, które odpoczywają.
Światło — przestaw bliżej okna
Zimą światła jest kilka razy mniej niż latem. Przestaw rośliny bliżej okien, najlepiej wschodnich i południowych, i odsłoń firanki. Regularnie przecieraj liście wilgotną ściereczką — kurz ogranicza dostęp światła. Rośliny bardzo światłolubne (np. cytrusy, hibiskus) dobrze znoszą zimę pod lampą do doświetlania roślin (LED).
Wskazówka: obracaj doniczki co kilka dni o ćwierć obrotu — roślina nie będzie się wyciągać w jedną stronę.
Kaloryfer i suche powietrze
W ogrzewanych mieszkaniach wilgotność powietrza zimą jest dla wielu roślin (zwłaszcza tropikalnych) zdecydowanie za niska. Objawy to brązowiejące końcówki liści, zasychające brzegi i opadanie pąków. Co pomaga:
- nie ustawiaj roślin tuż nad kaloryferem ani przy nim,
- postaw doniczki na tacy z mokrym keramzytem lub żwirem (dno doniczki nie może stać w wodzie),
- użyj nawilżacza powietrza albo postaw pojemnik z wodą na kaloryferze,
- zraszaj rośliny tropikalne (nie dotyczy roślin o owłosionych liściach i sukulentów),
- grupuj rośliny — razem tworzą wilgotniejszy mikroklimat.
Temperatura i przeciągi
Większości roślin doniczkowych odpowiada zwykła temperatura pokojowa, ale wiele z nich lepiej zimuje nieco chłodniej. Uważaj przy wietrzeniu: zimne powietrze z uchylonego okna potrafi w kilka minut uszkodzić liście wrażliwych gatunków (np. kroton, cyklamen). Na czas wietrzenia odsuń je od okna.
Rośliny, które potrzebują chłodnego spoczynku
| Roślina | Warunki zimą | Podlewanie |
|---|---|---|
| Pelargonie, fuksje | chłodno (ok. 16–18°C), jasno | oszczędnie, bez nawożenia |
| Kaktusy | chłodno i jasno | bardzo rzadko, prawie wcale |
| Klivia | chłodniej przez kilka tygodni — sprzyja kwitnieniu | ograniczone |
Nawożenie i przesadzanie
Rośliny w spoczynku zwykle nie wymagają nawożenia — wróć do niego pod koniec lutego, gdy dni się wydłużą. Wyjątkiem są rośliny kwitnące zimą, które nawozi się nawozem do roślin kwitnących. Zimą nie przesadzaj roślin i nie tnij ich mocno — lepiej zrobić to wiosną, gdy ruszą ze wzrostem.
Szkodniki zimą
Suche, ciepłe powietrze sprzyja przędziorkom (delikatna pajęczynka i drobne jasne plamki na liściach) oraz tarcznikom i wełnowcom. Regularnie oglądaj spód liści. Podwyższenie wilgotności powietrza i przemywanie liści to najlepsza profilaktyka; przy większym porażeniu sięgnij po środek przeznaczony do roślin domowych.
Najczęstsze zimowe błędy
- podlewanie według kalendarza zamiast według wilgotności ziemi,
- doniczki na parapecie tuż nad gorącym kaloryferem,
- przeciąg przy wietrzeniu,
- przesadzanie i intensywne nawożenie w środku zimy.
Zanim przeniesiesz rośliny z balkonu do domu, sprawdź kalendarz ogrodnika na październik — pierwsze przymrozki potrafią przyjść wcześniej, niż się spodziewamy.